مهدى رحمانى ولوى / منصور جغتايى
324
تاريخ علماى بلخ ( فارسي )
بن اسحاق بن عيسى طالقانى نقل كرده است . « 1 » محدّثانى چون احمد بن علىآباد از او رواياتى را نقل كردهاند . « 2 » مؤلّف الضعفاء و المتروكين مىنويسد : حسين بن محمّد از فضل بن موسى شيبانى روايت كرده است . « 3 » [ 172 ] حسين بن محمود محمودى بلخى قاضى حسين بن محمود محمودى بلخى ، اصلا از مردم طالقان بلخ بود ، وى در بلخ زاده شد و تحصيلات خود را در اين شهر به پايان رسانيد . بنا بر نقل مؤلّف تاريخ مدفونين بلخ وى در مدت كوتاهى به درجهء اجتهاد رسيد و در علم فقه و اصول صاحبنظر و قاضى القضاة بلخ شد . وى به صداقت ، ديانت ، زهد و ورع شهرت داشت ؛ بهطورىكه مردم او را در زهد و تقوا ضرب المثل قرار داده بودند . مؤلّف كتاب فضائل بلخ او را شخصيّتى باصلابت دانسته و دربارهء وى گفته است : هركسى كه به خدا نزديك مىشود از صلابت و مهابت بيشترى برخوردار مىگردد . قاضى حسين از اين صفات پسنديده برخوردار بود . اين مرد بزرگ از خاندان بزرگ محموديان بلخ بود . وى دو برادر داشت به نامهاى قاضى حسن و قاضى عمر كه هر سه برادر عالم ، فاضل ، فقيه و قاضى بودند ؛ اما قاضى حسين محمودى از لحاظ ديانت و عدل شهرت بيشترى داشت ، بهطورىكه بزرگان بلخ
--> ( 1 ) - تهذيب الكمال ، ج 2 ، ص 40 . ( 2 ) - تاريخ بغداد ، ج 3 ، ص 402 . ( 3 ) - الضعفاء و المتروكين ، ج 1 ، ص 217 ؛ و نيز لسان الميزان ، ج 2 ، ص 310 ؛ ميزان الاعتدال ، ج 1 ، ص 547 ؛ تنزيه الشريعة ، ج 1 ، ص 53 .